Bawihtea

A thlalak en fo ka châk rualin ka en hreh tlat a. A thlan kal fo ka duh rualin ka huphurh êm êm si. Chatuan ka thlir a, ka fapa a nihna ang taka ka kual theih hunah chuan 'A pa' min ti tur ka suangtuah hian lungchhe tak chungin ka nui leh sak thin. 

November ni 22, 2019 chhun laiah chuan Civil Hospital, Aizawl nau veina hmunah nu pakhat chuan nau a vei mek a. Tlai dar 5.05 a rik chuan naute, mipa kg 3.25 a rit chu a lo piang ta a. Ama'rawhchu, hun eng emaw chen hnuah hmeichhe doctor naupang ang reng tak hi a lo chhuak a. Naute țhat vak loh thu chu sap țawngin min rawn hrilh a. A hnu darkar liam hma deuhin kan doctor rawn ber chu lo thlengin naute țhat loh thu bawk chu min hrilh leh ta a. 

Chumi hnu rei loteah NICU-ah dah a ngai an ti a, nurse pakhat chuan puana tuam chung hian a rawn pawm chhuak a, a tlan chhoh pui ta hlawp hlawp a, a hnungah chak takin ka tlan chho ve nghal a. Naute nei ve ta lêm, a hmel pawh hmuh theih loh chu hrilh a hai duh hle! Naute dang ventilator hmang an awm bawk si avangin ventilator a chang mumal ta lo a. Damdawi in dangah kal mai turin min ràwn ta a. Khatih hun lai khan pawisa ka nei tam lo hle a (tunah pawh ka ngah chuang lo), ka mangang chuan ka hmelhriat pakhat chu biain pawisa pûk ka dil ta ngawt a. Min lo puktir hlauh a. Ka lawm hle mai. Ka pa ka be vat a, pawisa a neih chhun chhun min rawn thawn nghal bawk. 

Damdawi lei ngai a awm reng bawk nen, engmah kha ka indaih lo a ni ber mai. Ka pa ka phone nghal vat a, thil tih dan tur kan sawi dùn a (hei hi thil tih dan tur dik tak nia ka hriat vang a ni, țhenkhat chuan min lo sawisel hman). Ebenezer damdawi in chu biain ambulance-in kan tlan ta vat a. Ambulance-ah pawh chuan naute hmel ka la hmu lo a, ka pawm an phal bawk hek lo (tu emaw Ní khan a phal tlat lo). Doctor la upa vak lo, mipa hian oxygen a suck lut reng bawk. 

Kan thleng a, an lo buaipui sawk sawk a, NICU-ah an dah nghal a. Doctor min zuitu chu a haw chhoh hmain ka bia a, sap țawngin a beiseiawm loh thu leh dam chhuak pawh ni se, buaipui ngai reng tur chi a nihzia min hrilh a. A sawi dan phei chuan 'rare case' a ni. Internal bleeding a nei a, a ka leh hnar ațangin thi a chhuak. Ambulance nen Civil hospital-ah an chho leh ta a, ambulance hman man driver chuan min free vek nghe nghe. Zan dar 11 velah min ko lut a, chu tah chuan ka fapa Lalremruata Khiangte chu ka hmu ve ta chiah a ni (a hming hi zan dar 10 velah ka rilruah a lo lut a, mihring kan inchan dawn lo tlatin ka hria a. Pathian remruat a ni ang, lawm dan thiam a ngai a ni tiin ka phuah ta a ni). A lo thaw hlawp hlawp a, a âwm a sêp darh darh a, a hmel lah chu a țhain a duhawm em em a, a pian a dikin a famkim a ni ber mai. 

November ni 23 a lo ni ta a, hmasawnna kan nei lo mai ni loin a reh hian a reh vawng vawng a ni ber mai. Ni 23 zing dar hnih leh a chanve pelh hretah min ko lut leh a, naute bulah chuan doctor leh nurse 3 vel chu an lo ding kual laih a. Ka va hmuh ringawt pawh khan an nui lo tih ka hria. Hnuai lam an en țhap a, an hmaah chuan naute duhawm tak chu țha takin an lo tuam a, a hmui chu plaster an lo bel thlap bawk. Nausen chunga tih atan chuan a nunrawn thlak hlein ka hria. Mahse, an ti dik tlat si. Doctor chuan hreh tak chungin thil awmzia chu min hrilh ta a. A hmui tuamna chu phelh ka dil a, min phelhsak a. Uluk takin a thla ka laksak a. Engmah ka sawi lo a, ka lu ka bu ringawt a ni. November ni 23, 2019 zing dar 2:30 chuan a siamtu Pathian hnenah min kalsan leh ta a ni. Mihring tan chuan lawm a har a, mahse, van lam ka en erawh chuan Isua dinglamah a in fiam velin ka hmu a ni. 

Pawnah ka chhuak leh nghal a. Kawngka ka pêl chiah chuan engmahin ka mittui chu a dang thei tawh lo. Patling ve meuh chu ka țap ta hawm hawm mai a ni. Ka bul velah chuan ka țhiante leh min lainattu an tam hle a. An hmai zah a na dawn tih ka hria, mahse, ka zah zo tawh lo. 

In lamah kan inhawn ta a, hetah erawh hi chuan tu pawm mah ka phal tawh lo. In lamah mi an lo tam hle a, min tlaivarpui a. Zing dar 7:00-ah Pastor-in thlamuanthlak takin min vui liamsak a ni. Thlan pawh thalaiten hmun țha lai takah an lo lai diam a, Bawihtea chu kan thlah liam ta a ni. Heng thil hi darkar 24 chhungin a thleng kim vek hman a. He mi chhung hian tui bâk ka kaah a lût hleithei lo. Ka tih luih dawn pawhin châkna rêng zuk awm lo a! 

Ka thawhpuite, rawngbawlpuite, țhenawmte, laina leh țhiante min țawiawmna, tuarpuina leh țanpuinaah ka lawm a. Lawmthu sawi sen loh ka ba a ni. Lalpan a let tam takin a rul ang che u. 

December ni 9, 2019 zing karah chuan khawvel hian ka mal hle mai tih min hriattir leh ta chiah a ni.

Read more »

Hlawhchham tlawm ngai lo!

A naupan laiin a patea’n Sparky tiin a ko thin a. Sparky tan school chu inhremna hmun ang mai a ni. Pawl VIII a nihin subject tinah a fail vek a, physics subject-ah phei chuan mark bial a hmu. Sports lah chu a ti thei lo êm êm lehnghal. School golf team-ah te tel ve bawk mah se, a hlawhchham tluang zêl.

 

A tleirawl chhûng zawng chu thian kawm tur mumal pawh a nei lo. Midangin an kawm peih lo ni loin midang a pâwl pha ve hlawl lo zâwk a ni. Naupang dang ten ‘Hello’ tia an biak te hian mak ti takin a awm tlat thin! A awmdan chu a school kaipui te pawhin an hrethiam lo fo.

 

Amaherawhchu, Sparky nunah chuan thil pawimawh deuh mai pakhat a awm – lemziak. A thil ziah te chu mawi a tiin a chhuang thei hle. Mahse, tu man an ûksâk lêm lo. Midang ngaihdanah erawh a buai eih lo thung. High school a chhuah dawn hnaihah a cartoon ziah chu an school yearbook-ah a submit ve a, mahse, an editor chuan a lo hnawl.

 

Chumi avang chuan a hnual phah miah lo a, artist thiam tak nih a tum ruh ta zâwk a ni. School a chhuah hnu chuan Walt Disney Studios-ah a thil ziah chu a submit a, mahse, an lo hnawlsak leh ta tho mai. Hlawhchham bawk a ni leh ta.

 

Sparky erawh a beidawng duh lo. Ama chanchin chu cartoon hmanga ziah chhuah a tum ta a. A changtupa ber chu mipa naupang, hlawhchham leh thiam thil nei lo êm êm a ni. Miten an lo hmuh chuan anmahni nun nen inang riauin an hria a, an inhmeh bel thei ta zel mai. Chumi avang chuan mite ngainat a hlawh tan a. A cartoon hming ‘Peanuts’ tih chu a lo lâr ta hle mai. A cartoon story hian mihring nun a phawrh chhuah chian êm avang leh a tum ruh avangin a lo hlawhtling ta a ni.

 

Peanuts hi October 2, 1950 atanga chhuah tanin February 13, 2000 thleng khan chhuah a ni. A vanglai chuan newspaper 2,600-ah an chhuah a, chhiartu ram 75 atangin mihring maktaduai 355 lai an tling. Tawng 21-in an letling bawk.

Read more »

Mipa naupang

Inzaina room atanga doctor a lo chhuah chuan Sally chu a thutna atangin a zuang tho zawk a, “Ka fapa eng nge a an? Eng tikah nge ka hmuh theih ang?” tiin a lo zawt var a. Doctor chuan “Kan theih tawp kan chhuah a, mahse, kan chhan hman ta lo. Min ngaidam rawh,” tiin inthiam lo takin a hrilh a.

 

“Eng vangin nge naupangin cancer a vei? Pathianin a ngaihsak lo em ni? Lalpa, ka fapain a mamawh lai che khân khawiah nge i awm?” tiin a phun sap sap a. Nurse chuan a fapa chu a lo bawihsawm mêk a, nurse bulah chuan va kalin a fapa sam chu a chûl heuh heuh a. Nurse chuan “I fapa sam hi dah that atan i duh em?” tiin a zawt a. Sally chu a bu nghat a. Nurse chuan a fapa sam chu tlêm chep thlain plastic bag-ah a dah a, Sally chu a pe a.

 

“A taksa university-a donate hi Jimmy-a duhdan a ni a. Midangten malsawmna an lo dawn theih nan a ti a ni. A tirah chuan ka remti lo. Jimmy-a chuan “Ka nu, ka thih hnu chuan ka taksa hi eng atan mah a tlâk tawh hleinem. Mi tu emaw talin an lo chhawr tangkai maithei asin, keimah avangin ni khat lek pawh a nu bulah a awm theih phah maithei a.”” Ka fapa Jimmy-a hi chuan thinlung rangkachak a nei a ni. Midangte hi a ngaihtuahin tanpui a châk reng thin.”

 

Thla ruk zet mai an lo inenkawl tawhna Children’s Mercy Hospital atang chuan a chhuak ta a. Car seat-ah chuan Jimmy-a bungrua chu dahin harsa takin a inkhalh haw a. A tâna harsa ber erawh an in ruak huai maia ke a pên lût tur chu a ni. A fapa room-ah chuan a bungrua leh plastic bag-a a sam tlêm a hawn chu a dah a. Bungrua chu a fapain a dahna thin ngaiah chuan a rem fel leh thlap a, a fapa khumah chuan tlu zâlin a lukham chu a kuah vawng vawng a, tah tum lo mah se, a mit atang chuan dan rual lohin mittui a lo luang zawih zawih a.

 

Phang deuh chuala a lo harh chuan zan lai a lo ni der tawh. Khum sirah chuan lehkha inthlep tha thlap hi a hmu a, êng hniam tak hnuaiah chuan a chhiar ta a.

 

“Ka nu duh tak,

 

Min ngai dawn tih ka hria; mahse, i bula awma ka hmangaih thu ka hrilh theih loh che avang hian ka theihnghilh che emaw ka hmangaih loh che emaw ring suh. Eng tik lai pawhin ka hmangaih reng che. Eng tikah emaw chuan kan la inhmu leh ngei ang. I khawhar lutuk loh nan mipa naupang dang lâk (adopt) i duh a nih pawhin kei chuan ka remti thlap a ni. Ka room a luah ang a, ka bungrua zawng zawng pawh a nei vek ang a, a infiampui thei ang.

 

A nih loh pawhin hmeichhe naupang i duh a nih pawhin ka hnial loa; amaherawhchu, mipa inkhual lemna erawh a ngaina kher lo maithei, chuvangin thil thar i leisak nual a ngai ang. Min ngaihtuah avangin intihrehawm duh suh. Ka awmna hmun hi a nuam a; ka pi leh puten min lo hmuak a, a hmun te min fanpui a. A zauh êm avangin hun erawh a duh rei deuhin ka ring.

 

Vantirhkohte chu an fel êm êm a, an thlâwk lai te hi hmuhnawm ka ti hle. Isua chu a lema kan hmuh ang hi a ni hauh lo. Mahse, ka hmuh khân Amah a ni tih ka hre nghâl thei nia. Isua chuan Pathian hnenah min hruai a, a mal chungah te min thuttir a. Pathian chuan i hnêna lehkha ziak turin min ti a, lehkhapuan leh ama pen min pe a, lehkhathawn rawn petu che chu Gabriela a nih ka ring.

 

Pathian chuan zawhna i zawh kha chhâng turin min ti a ni. Chu i zawhna chu ‘Ka mamawh êm êm laia Pathian awmna’ i zawh kha a ni. Pathian chu tuna ka bula a awm reng ang hian a fapa Isua krawsa an khenbeh lai pawh khan a awm reng a, hetah hian tunah pawh a awm reng, Pathian chu a naupangte bulah engtik lai pawhin a awm reng thin.

 

He ka lehkha hi tu man an chhiar ve thei lo, midang chuan a ruak vek angin an hmu ang, a chhan chu Pathian pen hman laia ka ziah vang a ni. Zaninah Isua nen zanriah kan kil dûn dâwn a, chawhmeh pawh a tui viau ka ring. Ka lo theihnghilh têp mai; hetah chuan engmah na ka nei lo, ka cancer pawh a bo vek. Natna tuar renga awm kha ka peih lo a, chu ai mah chuan na tuara ka awm reng kha Pathianin a phal lo zawk a ni. Chuvang chuan a vantirhkoh rawn tîrin min la ta a ni.

 

Hmangaih takin: Pathian, Isua leh Kei"

 

Ziaktu - Hriat loh

Read more »

I buaina pe rawh

Duhsakna nena mi thil kan pekin kan thil neih tha ber ber kan pe thin. Kan thil neih zînga chhe ber kan pêk te chu kan mi duhsak vak loh te an ni tlangpui. Thil pêk hi a dawngtu tan chuan a hlu a, a lawmawm êm êm a ni. Thil pêk dawng tawh vek kan niin a rinawm, a hlutzia pawh kan hrethiam awm e.

 

Lal Isua paw’n kan thil neih zînga hlu ber ‘thinlung’ min dîl a, kan thinlung kan pêk hi a phût tlat a ni. Kan thinlung kan pêk phawt chuan kan hmangaihna kan lantir tihna a ni.

 

Isua hian khawvel sum leh pai, kan thil neih hlu ber ber te hi a mamawh miah lo; amaherawhchu, keimahni tâna thatna tur a nih avangin heng thil te hi A tâna hlân turin min ti zâwk thin.

 

Lal Isua kan neih tawh chuan kan harsatna leh kan buaina te pawh hi A hnêna pe tur kan lo ni. Sawma pakhat kan pêk chauha duh tâwk mai loin keimahni ngei hi kan inpêk a ngai. Chumai bakah kan harsatna, kan lungngaihna, kan buaina, kan natna zawng zawng te pawh A hnênah i pe ang u.

 

Kan phur rih êm êm châng te, kan beidawn êm êm lai te pawhin Isua lam en tlat ila, heng kan beidawnna te pawh hi Isua hnenah i pe vek ang u. Ani chuan kan beidawnna te pawh beiseinaah a chantir thin a, kan phur rit te pawh min chhâwk zâng thin.

 

Isua hnêna pêk tur hi sum leh pai, thil neih chauh emaw kan ti thin. Kan rilrua kan vei zawng zawng te pawh hi pêk vek tur a lo ni. Kan hmalam huna kan duhthusam te pawh pe ila, kan hrehawmna te pawh pe ila, kan harsatna zawng zawng te pawh i pe vek ang u. Kan phur rit hi mihring tan chuan rit tak a nih avangin mahni chauha kan phurh reng chuan kan tlûkpui mai ang. Chuvangin Isua hnênah engkim hrilh ila, A hnênah thlen ila, engkim i pe ang u.

 

Lal Isua chaknaa innghatin,
I buaina pe rawh, amah pe rawh;
I phur chu rit êm mah se langin,
Lal hnenah tawngtai rawh.

Read more »

In dam tlâng em?

Dam hi a hlu a, dam rau rauah pawh dam tlân hi a hlu lehzual

Tunlai ruah sur nasa avangin Zoram khawvel mai ni loin khawvel pumah pawh mi tam takin harsatna an tâwk a, thihna hial thlengin mihring rilru nat theih dan ber thlengin miten ‘natna’ an tuar chamchi a ni. Chu natna chuan min delh a, kan duha kan thlan ni si loin tlansan kan duh ngawih ngawih chung pawhin min delh silawng reng thin

Kan taksa dam mah se, kan rilru a hliam a, natna benvawn sawi tur nei si lo, na reng chung siin ni kan vui liam fo. Damdawi ei tur tak daktawrten min chawh tur an hriat si loh hian mihring hi kan na vawng vawng thin

Pathian thil rêl dânah kan lungawi lo fo a, mihring aia fing lo dâwn dâwnah kan chhuah thin. Pathian hi mihring rilru ang lek pu ni se, hei aia nasa hian kan tuar ngei ang. Kan chunga thleng hi ‘tih palh’ a ni lo a, Pathian thil rêl dân fel tak a ni zâwk. Chu rorelnaah chuan thutna (seat) kil khat pawh kan chang pha lo a, chokidar pawh kan ni pha bawk hek lo. Rorelna dawhkan atanga thu chhuakah hian sawi theih kan nei ve lo. Chu rorelna dawhkan atanga thu chhuak erawh mihring rorelna ang ni loin kan tâna thatna tur hlir a la ni zui. Kan chhiatna tur pakhat mah a chhuak ngai lo

Nang leh i chhungte in dam tlâng em? I rilru a dam kim em? I taksa a dam tha em? Pathian hian damna chang turin a duh che a, i nat reng hi a phal bîk lo asin. Na miah lo tura siam i ni lo a, nat pawha dam leh thin tura din i ni. Pathian hian a hmêl êng mawi kan hmuh theih nan khaw dur a siam thin zawk a ni.

I taksa chauh ni loin i rilru leh i thlarau thlenga i dam vek kha A duh a. Nangmah chauh ni loin i chhûngte dam pawh a duh a ni. I chhûngte chauh ni loin i thiante leh i thenawm khawvêngte zawng zawng dam pawh a duh a. I ram pum dam hi Pathian thil duh ber a ni. Damna famkim a lo thlen theih nan Pathian thil rêl dân pawm thiam leh lâwm lo chung pawha lawmthu sawi dân kan thiam a tûl. Lalpan dam turin a duh che. I nat hian Pathian hi a awm hle hle thei bik lo asin. I dam hi a duh ber a ni.

Read more »

Tawngtai theihnghilh suh

Tukin i chhuah hmain i tawngtai em? I hna thawhna hmun i thlenin i tawngtai em? Tlaia i haw dawnin i tawngtai ang em? In i thlenin i tawngtai ang em? Thlêmna harsa i tawh laiin i tawngtai ngai em? Thinrimna i neihin i tawngtai ngai em? Midangte i ngaihdam theih nân i tawngtai thin em? Fiahna i tawh laiin i tawngtai ngai em? Lungngaih mangan buaina kârah i tawngtai ngai em?

 

Tawngtai hi a va pawimawh êm! Kan chak lohnaah min pui a, zân thim pawh chhûn êngah a chantir thin. Kan beisei loh taka thil a thlen hian tawngtai hi a van hlu êm! Lungngaia kan indawm kun lai te hi tawngtai hun tha a ni a, kan lâwmna a nasat viau lai hi tawngtai hun duhawm ber a ni. Tawngtai hian hunbi a nei ve lo a, miin a nunpui tlat zâwk thin.

 

Rawngbawlnaah hruaitute hi tawngtai ho fo a va pawimawh êm. Kohhran mite hi tawngtai ho fo a va tûl êm. Chhûngkua hi Pathian biaa tawngtai ho fo a va pawimawh êm. Rawngbawlna nung tak kan neih theih nân sum leh pai leh finna kan mamawh ber lo, Isua hi kan mamawh ber chu a ni.

 

Thil dang engmah nei lo mah ila thian tha Isua kan neih chuan chu chu kan nunna a ni. Tawngtai kan thlahthlam tikah kan mood a off ang a, kan rawngbawlna a nung lo ang a, kan thlarau nun thlengin a chau dâwn a ni.

 

Vawiin i rilru a nuam lo emaw i boruak a chhe deuh emaw i inentirna result i beisei loh takin a lo awm emaw a nih chuan tawngtai phawt ta che. Isuan i harsatna leh i hrehawmna a hria a, a pui ang che. Tawngtai theihnghilh suh.

 

He hla (Did you think to pray) phuahtu hi Mary A. Pepper Kidder (1820–1905) a ni a, music siamtu hi William O. Perkins (1831–1902) a ni. Vohbik-in Mizo tawnga an rawn sa hi ka tân tak hian niin ka hre thin.

Read more »

I thi tho tho dawn

Thlanmuala kan vui liam tam tak hi zawt ta ila, an duhthlan vang renga thi an awm awm lo e. Thih hi tu man kan duh lo a, thi turin tu mah kan inring bawk hek lo. Mi beidawng ber pawhin thih hi chu a châk ngai lo asin. Mahse maw, kan thi tho tho dawn. Kum 60 hnuah thi turin i indah maithei, thlân lung ziak chhiar la, kum 30 hmêl hmu loa thi tamzia i hmu ang.

 

Kan thih hun nghakin ni tin kan hmanhlel a, kan hnuk hrualhrui hi ni tin a chat pheuh pheuh a ni. Thi tura inring lo hringfate hi kan la thi ngei dawn si. Inring taka thi hi tu mah an awm lo asin, inrin loh laia thi deuh vek an ni lehnghal!

 

Thi tur theuh theuh arte thih ngawt ai chuan miten an ngaihsan kan nih êm loh pawhin khawvel hi eng emaw tak thil tha i hnuhchhiah ang u. Kan taksa lum a daih ruala kan hming a daih mai loh nan leh thlan lunga kan hming ziak miin kal paha tu nge kan nih pawh hre loa an chhiar liam mai mai loh nan eng emaw tak tih i tum ang u.

 

Thil ropui tak ti turin ka beisei kher lo che. Tu emaw tan eng emaw tak nih tum zawk rawh. Mi zawng zawng tan kan thawk thei lo, ram pum kan tilâwm thei lo, khawtlang kan hnêm thei lo, chhungkua pawh kan hmin kim thei lo a nia. Vawiinah mi pakhat tan hlutna eng emaw tak i hnutchhiah chuan ani chuan a hre reng ang che. I thih hma zawng chutianga i tih tlat chuan i hlutna a zual tihna a ni.

 

Awm mai mai suh. Thil hmuh chhuah thar tum la, mite tih tawh hnu pawh a aia thain tih tum la, mite la tih ngai lohah pawh risk la ang che. Minute khat lek i chawlh chhûng khan i nunna chu a tawi zel si a. I thi tho tho dawn. Tho la. Eng emaw thil tha ti teh khai.

Read more »

Beidawng suh

Putar pakhat, rethei deuh mai hi a awm a, in te reuh teah a chêng a, car tâwng zet a nei bawk. Kum 65 a nih chuan thil danglam thlen tir a tum ta tlat mai. A thil siam chhuah chu a thiante a hrilh a; mahse, a thiante chuan engah mah ngaihsak loin an sawisêl sak hial zawk a. Ani lah chu beidawng duh loin a thil siam chhuah chu thil danglam a thlentirna tur niin a sawi ve thung.

 

Hun eng emaw chen hnuah Kentucky chu chhuahsanin state hrang hrangah a zin kual a, a thil siam chu hralh dan a zawng zêl a. Restaurant hrang hrangah kalin a arsa siam chu a zuar kual thin. A arsa siam chu an zawrhsak duh phawt chuan percentage tlêm te chauh a hauh nghe nghe.

 

Amaherawhchu, restaurant hrang hrangte chuan an lo duh awzawng lo mai. Vawi 1000 chuang hnâwl a ni. Vawi tam tak an hnâwl hnu pawhin a beidawng duh chuang lo. A arsa siam chu a special a ni tih a ring nghet tlat a ni. Vawi 1009 lai hnâwl a nih hnuah beiseina kâwl êng a hmu ve ta a, a thilsiam lo zawrhsaktu tur a tawng ve ta.

 

Vawi tam tak a hlawhchham hnuah hlawhtlinna a lo chang ve ta a. Khawvelin kan hriat lâr Colonel Hartland Sanders chuan arsa tui tak kan ei thin chu a lo zuar chhuak thei ta. Kentucky Fried Chicken, KFC tia kan hriat lâr chu a lo piang ta. KFC hre lo chu pa dar ben kan ni ta hial mai!

 

Beidawng suh, nangmah inring tâwk la, miten an hnâwl che pawhin kal zêl rawh. Kum 65 hmuah pawh miin beiseina nên hlawhtlinna an chan theih chuan eng vangin nge kan theih loh bîk ang? Kal zêl rawh. I kal chak thei lo a nih pawhin châwl loin kal zêl rawh. I chawlh duh loh phawt chuan tu man an dang thei lo ang che. Hlawhtlinna hi thil ropui takah a innghat lo, beidawn duh lohna hi a ni mai.

Read more »

Member tlawh dân

Hruaitu nih chuan member tlawh hi kan tihtur pawimawh tak a ni a, hruaitu nih loh pawhin member active kan nih chuan kan zînga tel tam vak lote tlawh fo hi thil pawimawh tak a ni.

 

Member-te tlawh tur hian hun insiam a ngai a, kan hun siam dan tur erawh râl pui phiara phiar loin a hnuaia mi ang hian a ni ang. Kan thiante ina lên kan châk ang hian member-te ina kal hi kan châk a pawimawh. Peih lo chunga kal hian thatna awm bawk mah se, a sâwt mawh hle. Kan member-te hi hmuh kan châk tur a ni.

 

Member-te tlawh tura pawimawh deuh deuh te chu:

 

1. Ti khân pêng kawi nghal rawh. An ina lêng tur hrim hrima kal kan tum chuan hun a awm thei tak tak lo. Eng emaw tih pah te hian an in kal pêl mai loin pêng kawi thin ila, kan innel a, kan inpawh sawt thin.

 

2. Awm hmun thawmhnaw nen kal rawh. Member tlawh tur kan ni tih vanga smart taka inthuam hi a fuh ber lo. Kan tlawh tur te kha awm hmun thawmhnaw nen an lo awm a, keini smart taka kan lên chuan kâr âwl a awm nghal phawt. Inpawh taka kan inkawm theih nân awm hmun thawmhnaw nena kal hi a tha khawp mai.

 

3. Tawngtai kher tum suh. Tawngtai hi a tha; amaherawhchu, chhungkaw boruak te, inlêng an neih dan te enin tawngtai kher tum hi a tha ber kher lo.

 

4. In chhûng luh kher tum suh. Kan member-te kawta an lo thut chuan thutpui ve mai tur a ni a, pangpar tui an lo pe emaw thil dang an lo tih chuan an bulah dinga an thiltih lai sawipui mai hi member tlawh dan pawimawh tak a ni.

 

5. Nangma chanchin ni loin anmahni chanchin sawipui rawh. Keimahni chanchin kan sawi chiam hian kan kal chhan kan theihnghilh tihna a ni. An chhungkaw chanchin, an eizawnna, an zirlai leh an thiltih sawipui hi kan hmêl an hmuha an beisei hmasak ber a ni.

 

6. An thurûk hriat tum suh. Harsatna leh buaina eng emaw tak an nei a ni maithei. An hmêlah dik lo awma i hriat pawhin hriat chhuah tumin dâwp kher suh. Rin tlâk i nih chuan an hrilh mai ang che. Titi khawchâng sawi mai mai turin lêng zâwk ang che.

Read more »

Thlaraua Khat

Galatia 5:16 “Thlarau vah awm rawh u, tichuan tisa chakna chu in zawm dawn lo nia.”

 

Thupuan 3:20 “Ngai teh, kawngkhar bula dingin ka kik hi; tupawhin ka aw hriaa kawng a hawn chuan a hnenah ka lut ang a, a hnenah zanriah ka ei ang a, ani pawhin ka hnenah a ei bawk ang.”

 

Genesis 7:1 “LALPAN Nova hnênah chuan, "Nang leh i chhûngte zawng zawng chu lawngah lût rawh u; nang zawng tûn lai thangthar zîngah hian ka mithmuhin mi fel tak i nih hi ka hria che a ni.”

 

Rom 8:5-8 “Tisa dana awmte chuan tisa lam thilte an duh thin; Thlarau dana awmte erawh chuan Thlarau lam thilte an duh thin. Tisa lamthilte duh chu thihna a ni si a, Thlarau lam thil duh erawh chu nunna leh thlamuanna a ni; tisa duhzawng chu Pathian dona a nih avangin. Chu chu Pathian danin a awm si lo va, awm pawh a awm thei bawk hek lo a ni. Chutichuan tisaa awmte chuan Pathian an tilawm thei lo.”

 

1. Thlarau awmzia leh nihna:

 

(i) Pathian a ni a, zalênna a ni: 2 Korinth 3:17 “Lalpa chu thlarau chu a ni a; Lalpa thlarau awmna apiangah zalênna a awm thin.” Phuartu leh saltu awm lohna a ni. Zalênna hi a hlu êm êm a, zalênna sualtute chu kan ngaisang thin. Zalên kan ni hi thlarau hnathawh ropui tak a ni.

 

Nelson Mandela – Mi ngo awp behna hnuai atanga South Africa chhanchhuaktu a ni. Jail-ah kum 27 chhung a tang.

Martin Luther King Jr. – American civil rights movements (1950’s and 60’s) hun laia chi inthliarna duh lo pawl leh mi hang te zalênna tura nasa taka beitu a ni.

William Wallace – Scottish knight a ni a, English awp behna hnuai atanga zalenna sualtu a ni. First War of Scottish Independence (Battle of Stirling Bridge, 1297) hun laia an hruaitu huaisen tak a ni a, hnehna a chan hnuah phei chuan Guardian of Scotland nihna an pe nghe nghe.

 

(ii) Hriattirtu leh thutak a ni: 1 Johana 5:7 “Hriattirtu chu thlarau hi a ni, thlarau chu thutak a nih avangin.” Thlarau chu thutak a ni a, dawt a tel ve lo. Amahah chuan dikna leh felna a awm.

 

(iii) Fa tak nihna a ni: Rom 8:15 “Hlaua awm leh turin bawih nihna thlarau in hmu a ni si lo a; fa nihna thlarau in hmu a ni zawk e.”

 

(iv) Thiltihtheihna, hmangaihna leh rilru fel tak a ni: 2 Timothea 1:7 “Pathianin hlauhna thlarau min pe lo a, thiltihtheihna leh hmangaihna leh rilru fel tak neihna thlarau min pe zawk si a.”

 

(v) Tinungtu leh nunna a ni: Johana 6:63 “Tinungtu chu thlarau a ni, tisa chu eng mahaha a tlaktlai lo; in hnena thu ka sawite hi thlarau a ni, nunna pawh a ni.”

 

(vi) Pakhat a ni: 1 Korinth 12:4 “Thilpek hrang hrang a awm a, thlarau erawh chu hmun khat a ni.” Thlarau hi pakhat a ni a, mihringteah hna a thawk thin. Tunlaiin thlarau hi chi hrang hrang ang tein kan ngai thin a. ‘Rau’ hi kan hre thei lutuk em aw a tih theih awm e. 1 Korinth 12:9 hi chu thilpek sawina a ni.

 

(vii) Finna, hriat theihna, remruatna, chakna, hriatna leh Lalpa tihna a ni: Isaia 11:2 “Lalpa thlarau – finna leh hriat theihna thlarau, remruatna leh chakna thlarau, hriatna leh Lalpa tihna thlarau chu – a chungah a fu ang.”

 

2. Thlarau awm lohna:

 

(i) Sual a awm thin: 1 Samuela 16:14-ah chuan Lalpa thlarauin Saula a chhuahsan hnuin ramhuaiin a tibuai ta nghal a. Pathian thlarau awm lohna hmun apiangah sual a awm thin a, buaina nasa tak a thleng thin.

 

(ii) Fel leh that ngawt a tawk lo: Matthaia 12:22, 43-45 kan en chuan Isuan mitdel tawng thei lo hnen atangin ramhuai a hnawt chhuak a; ramhuai chu tui awm lohna hmunah te a vak a vak a, a tawpah a awmna ngaiah a va kal leh a, ruaka, phiah faia, chei mawiin a hmu a. Chu veleh a va kal a, amah aia sual zawk ramhuai dang pasarih a rawn hruai a, chutah chuan an lut a, an awm reng thin a; chu mihringa awmze hnuhnung chu, a hmasa aiin a lo tha lo zawk thin a ni.

 

(iii) Juda Iskariota: Isua bulah a awm ve reng a, amah hnaih takah a awm thin. Isua no a chiahpuia a biangah a fawp nghe nghe. Mahse, a tawpah chuan amah a intihlum ta a.

 

3. Thlaraua khat: Thlaraua khata kan awm theih nan engtin nge kan awm anga eng nge kan tih ang?

 

(i) Rinna an nei: Nova chuan Pathian a ring a, kum 100 chhung lawng tu a. Lawngah chuan tisa zawng zawnga thil nung tinreng zinga mi, sa thiang nu leh a pa tuak 7 zel leh a dang tuak khat, a nu leh a pa zel an awm a. Chaw, an ei mi zawng zawng te nen a dah a. Ni 40 leh zan 40 chhung ruah a sur a, chumi hnuah tui len hnuin lawngah kum khat leh thla hnih an awm leh bawk. Pathianin an mamawh a pe a, an rinna chu mal a sawm a ni.

Abrahama chuan a hmuh ngai leh hriat ngai loh ram a pan a. Compass a nei lo a, google map a awm hek lo. Rinna chiah a nei. Genesis 15:6-ah chuan Abrama rinna chu a felnaah Pathianin a ruat a ni.

Elija chuan rinna a nei a, mei a ko thla thei a ni (1 Lalte 18:38).

 

(ii) An famkim lo: Lal Davida kha Pathian thlaraua awmpui a ni a; mahse, a dai sual a, Pathian pawi nasa tak a khawih a ni. Mahse, thlarau a khat a nih avangin a tlukna ngaiah a tlu leh tawh lo.

 

(iii) Van an thlir: Tirhkohte 7:55-ah chuan Stephena chu lunga an den laiin van lam a en tlat a, Pathian dinglama Isua ding a hmu a ni.

 

(iv) Lawngah lût rawh: Genesis 7:1-ah chuan Nove leh a chhungte chu chhandama an awm theih nan lawngah an luh a ngai. Lawng kha tuk zo vek mah se, an luh si loh chuan chhandamin an awm thei si lo. Nang leh kei hi Isua lawngah kan chuan a ngai. Isuan chhandamna lawng chu Krawsah a rawn tuk zo tawh a, chutah chuan kan chuan ve a ngai a ni. Khawvel sual tlansan a hun ta! Tui let hun a hnai, thihna ruahpui a sur har lo ang.

 

(v) Thlaraua khat tur chuan nun ruak leh fai kan neih a, chutah chuan Isua kan chen tir a ngai. Chu nun chu keimahni ngawtin kan nei thei lo. Isuan min thenfaisak a ngai a, chu hmun ruakah chuan Isua chu kan sawm luh a ngai a ni. Bible chhiara zir tam, Pathian pawlna nun neih tam a pawimawh. Isua hi i nuna lut tura sawm hran a ngai lo, i nun kawngkhar a kik reng zâwk a ni (Thup. 3:20). Hawnsak mai hi kan tihtur chu a ni.

Read more »

Drip

Ka office thutna veilam tukverh ka hawi phei a, dam lo mutna ward chu khau hnah tlân ang maiin an lo tlim hmur mai. Khumah lah chuan natna bawh behin mi chi tin an lo tlâr pût a. A then an harh tha viau a, a then te erawh an hnuk zawmtu a sîn hle tih a hriat theih.

 

Chûng zingah chuan ka awmna hnaih bera mu chuan drip a khai mêk a, a drip khai lah chu a tui a eng deuh pup a, dam leh ngei se tih thlahlel ngawih ngawihin a bulah chuan a chhûngte an thu tlar bam bawk.

 

A nunna hnuk chu drip a khai mêkah chuan a awm ngeiin a lang. Chu drip chu phawi ta se, a nunna chuan a mangtha mai a ngai dawn si! A lungngai hmêl emaw a hlim hmêl emaw hmuh tumin han bih mah ila, a hmêlah chuan engmah hmuh tur a awm lo. A bula mite chuan an mittui an hru leh zauh thin a, an lungngai hmêl chu hawisan hrehawm siin hawisan loh theih loh a ni bawk si.

 

Thihna hi zawng a huatthlala mang e. Chatuana inhmu leh tawh lo tura inkalsan hi engmahin a hrilhfiah zo lo a, engmahin a thlamuan thei loa engmahin a tihlim zo hek lo. A karlehah chuan tukverh lam chu ka han hawi leh a, dam lo khum chu a lo ruak ta huai mai! Eng thil tak thleng ang maw ti chungin ka tlân phei a, nurse duty chu ka va zawt ta rawih a.

 

Ka hlauhthawn ang takin thihna kut vâwt chuan a lo man ta ni ngeia ka rin laiin dam takin an lo chhuak tawh tih thu ka hriat chuan ka thaw huai a, ka thin phu la inthum rawn tlut tlut chungin ka nui ta hrâm a.

 

Chu natna khumah chuan kei ngei hi mu-in ka inhre ta tlat. Ka pianin chu khumah chuan ka nuin na a tuar a, kei lah tap chungin khawvel êng ka lo hmu ve mêk bawk. Chu khumah chuan natna hrang hrang tlâk buakin ka mu fo a, ka thi dawn emaw ka tih laiin ka lo dam chhuak leh hrâm thin.

 

Ka thihna tur khuma ka mut laia ka dam leh hrâm theihna chu ka thisen zâmah damdawi drip ka khai vang a lo ni! Chu drip bûr chhûngah chuan damdawi danglam tak a awm; Isua thisen ngei mai chu!

 

Kan damna hi Isua Krista thisen avang a ni a, kan taksaa thisen hi sualin min ei zawhsak a, thisen tlachhamin natna khumah thichhâwngin kan mu fo. Chuvangin kan dam leh theih nan Isua thisen leh kan thisen zâm hi a inzawm reng tur a ni. Isua thisen drip kan khai reng loh chuan natna khum chu thihna khumah kan chantir mai dawn a ni. Sualin a fan chhuah thisen hi Isua thisen thianghlima kan thlâk vek a ngai a, chu chu kan tân damna famkim a ni si a.

Read more »

Pathian Kawng

Mihringte hi eng ti tura siam nge kan nih? Kan duh zawng leh nuam tih zawng anga mahni thu thua nung tura siam kan ni em? Thi leh mai tur kan nihna hian dam chhûng rei lote hi awmze nei taka hmang tur kan nihzia min hriattir a ni.

 

Isaia 53:6-ah chuan “Kan za hian berâm angin kan vâk bo a; mahni kawng kawngah kan peng theuh a,” tih ziak kan hmu. Mihring hian ama kawng a zawng thin a, ama thatna tur leh hlimna tur kawng a insial chawp thin.

 

Khawvel mi hlawhtling kan tih te hi a tam zâwk chu tumruhna leh taimâkna nêna mahni kawng sial kaw chawp a, chumi kawnga rinawm taka kal te an ni a, an kawng sialah chuan mi tam tak kalin a hnung an zui thin. He mihring kawng hi Pathianin keimahnia a dah thil ropui hai chhuahna pawimawh tak a ni. Mihring hi Pathian kawng zawh loa ama kawng chauha a kal hian a peng bo thin a, a tlu fo thin.

 

Hlawhtlinna kawng hi Pathian siam a ni a, hlawhtling tura siam mihringte erawh kan hlawhchham lawi si! Hei hi a chhan chu Pathian min sialsak kawngah taima taka kan kal loh vang leh kan hmaa harsatna te kan sut tlang ngam loh vang a ni fo.

 

Abrama chu Pathian kawng zawhin a hriat ngai loh lamah a kal a, rin tur dang tu mah a nei lo; amaherawhchu, a rin Pathian chuan kawng dikah a hruai ang tih a hriat chian avangin huaisen takin ke a pên a ni. Pathian kawng hi a lang fiah nghâl kher loa rinnaa dai chawpa fiah chho zêl a ni. 

 

Davida chuan Pathian kawng a zawh a, lal ropui tak niin Pathian rilru ang pu mi a lo ni hial a ni. A mihring ngaihdan a lal zawk avangin a dai sual a, a tlu a. Amaherawhchu, Pathian a auh vat avangin kawng dikah kal lehin Pathian kawng chu harsatna leh thihna hial a fapa chungah thleng mah se, rinawm takin a zawh zêl a ni. Pathian kawng hi a rual rem lo a, a bumboh a, zum leh hriam a tam a, mittui tlâkna ruam pawh a kat nuk mai.

 

Pathian remruat kawng hi thenkhat chuan tluang purh turah kan ngai. Pathian kawng hi a hnim a, a chhuk chho a, hlîng leh hriam tam tak a awm. Chumi kawnga kal te chuan hliam an tuar a, an tum ram thleng turin tuarna nasa tak an tâwk thin.

 

Pathian kawng kan zawh a nih pawhin kan thil tumah hlawhtling nghâl zêl tur leh tluang purh tura inrin hi a fuh ber lo fo. Beidawnnain min tuam hun leh hlawhchhamna kan chunga a lo thlen hunah pawh kan kawng zawh chu pen bosan mai loin rinawm takin zawh zêl ila, a tâwpah chuan a kawng sialtu Pathian nên lâwm takin kan intâwk ngei ang.

Read more »

Krismas Kristianna nen

Krismas hi Lal Isua Krista khawvel chhandam tura a lo kalna ni; ni pawimawh leh hlu tak a ni a. Kristiante tan phei chuan ni lawmawm bîk a ni. Hun a lo kal zel a, Krismas chu Kristian chauh ni lo, khawvel pumin an lâwm ta mup mup mai.

 

Hei hian Lal Isua Krista ropui zia a tilang a, a lo kalna hi khawvel mi zawng zawng tân a ni tih a tichiang hle. Khawvelin hun ropui taka a ngaih a nih avangin ring lo mite pawhin nasa takin an lâwm thin. An lawm dan erawh a dang thung.

 

Ring lo mite chuan holiday angin an lâwm a, an in leh lo nasa takin an chei mawi a, chhungkaw inhmuh khâwm nân an hmang a, intihthawvenna hun atân an hmang thin. Chuvangin an tawngkam lâr berah pawh ‘Happy Holiday’ tih an hmang nghe nghe.

 

Heng mite Krismas hman dân hi dem ngawt theih a ni lo. Holiday nuam tak angin an hmang a, thinlung takin Krismas min tâwmpui ve lêm lo thung. Isua pianna min lawmpui pawh a ni hek lo.

 

Tunlai Krismas kan hman dan en hi chuan happy holiday an tih ang mai hian tam tak chuan kan hmang ve ta niin a lang. Thinlungah Lal Isua pianna aiin intihhlimna a lian zâwk a, nau piang chibai bûk aiin chhungkaw inhmuh khawmna leh thiante nêna hlim taka hman chu kan duh tâwk ta niin a lang bawk.

 

Krismas kan hman dan theuh hi uluk lehzualin inenfiah ila. Lal Isua lo pianna ni a nih angin ngeiin hlim takin kan hmang tur a ni. Krismas hi kan Kristianna nen kan hmang tur a ni a. Krismas hi ringtu kan nih ang ngeiin thianghlim takin kan hmang tur a ni.

Read more »

A hmun dik takah

Sanghawngsei pui leh a note hi thing hnuaiah an bawk dûn a. A note chuan a pui hnenah "Enga ti nge thluk vûm kan neih?" a ti a. A nu chuan "Thlalera awm tura siam kan ni a, thluk vûmah tui kan dah khâwl a, tui dang tel loin rei tak tak kan awm thei alawm," a ti a.

 

A note chuan "Aw le. Mahse kan ke hi a seiin kan ke hmâwr te hi a kual bawk sia," a ti leh a. A nu chuan "Thlalera kalna atan a bîk taka siam alawm," tiin a chhâng a. A note chuan a ngaihtuah vang vang a, "Enga ti nge kan mithmul te hi a sei bik êm êm? A chang chuan ka mit a hliah fo mai," a ti leh a. A nu chuan "Thlalera thli thaw leh tiauvut lakah kan mit a vêng alâwm," tiin a chhâng leh a.

 

Sanghawngsei note chuan a ngaihtuah vang vang a, "Ka hre ta e. Thluk vûm chu tui dah țhatna a ni a, kan ke chu thlalera kalna tur bika siam a ni a, kan mithmul chu thlalera kan mit vêng tura siam a ni. Mahse, eng nge sahuanah hian kan tih?" a ti ta reuh a.

 

Kan thiamna leh theihna te hi awmna tur hmun dika kan awm chauhin hman tangkai theih a ni. A nih loh chuan hnawmhne ang lek a ni. I tangkaina tur hmun thlang thiam la, i awmna tur dik takah awm tum ang che.

 

Kan hlutna tur hmun kan thlan thiam a tul ang bawkin kan tana pawi tur hmun chu kan tlansan ngam a pawimawh hle. Hmun him ringawt kan zuan tur tihna ni loin kan chakna a bei tham a, hnehna kan chan theihna tur hmunah ngeiah rinawm takin i awm thin ang u.

Read more »

Thlarau hrisel

Hriselna hi kan ngaih pawimawh ber tur pakhat a ni. Mi, a hrisel loh chuan a hlim thei lo a, eng tih mah nuam a ti ngai hek lo. Pathian hian hrisel taka awm turin min duh a, kan hriselna tichhe zâwnga kan khawsak hian Pathian rilru kan tina a ni tih i hre thar leh ang u.

Thlarau hrisel nei tura pawimawh te:

1. Rilru hrisel – Rilru a hrisel loh chuan thlarau hrisel a neih theih loh. Midang rêl fo thin, biak ina lâm leh mai thei ang te hian rilru hrisel lo an pu tihna a ni. Rilrua midangte chhiatna ngaihtuah mi chuan thlarau bawrhsawm tak a nunpui ang. Midang chhiatna ngaihtuah kher loh pawhin midang ngaihtuahna nei miah loa khawsak pawh hi rilru hrisel lo tihna tho a ni.

Tita 2:6 Chutiang bawkin tlangvalte chu rilru fel tak pu turin fuih rawh.

Thufingte 29:23 Mi rilru inngaitlâwm chuan chawimawi a hlawh ang. 25:28 Mahni rilru thunun zo lo mi chu khawpui chim kulh nei lo ang a ni. 21:4 Mi indah chung leh rilru chapo, mi suaksual khawnvar hi sual a ni. 14:30 Rilru dam chu tisa nuna a ni a, itsikna erawh chu ruh mawihna a ni.

Sam 25:21 Ka rilru thatna leh ka diknain mi chhanhim rawh se. 26:1 Aw LALPA, ro mi relsak ang che, rilru tha tak puin ka awm si a. 26:11 Nimahsela kei zawng rilru tha puin ka awm ang: mi tlan la, mi khawngaih ang che.

2 Chronicles 19:9 LALPA tih chungin rinawm takin, rilru dik tak puin in ti tûr a ni.

2. Taksa hrisel – Taksa a bawrhsawm chuan rilru a nguai a, thlarau nun thlengin a nghawng thin. Taksa natna hian pawi nasa tak a siam theih avangin taksa hriselna hi kan ngai pawimawh tur a ni. Thinlung taka Pathian fak leh chibai buk tur chuan taksaah harsatna a awm loh a ngai a (rualbanlo an nih loh chuan), chumi tur chuan taksa hriselna kan ngaih pawimawh a tûl hle. Kan ei leh in kan uluk tur a ni a, insawizawi kan uar deuh deuh a tûl hle.

Ephesi 5:30 a taksa pengte kan ni si a.

1 Korinth 12:27 Nangniho hi Krista taksa chu in ni a a pengte in ni theuh bawk a.
 

Rom 12:1 Pathian khawngaihna avang hian, inthawina nung leh thianghlim leh Pathian lawm tlak ni turin in taksa chu inhlanah ka ngen a che u; chu chu in rawngbawlna awm reng a ni.

Read more »

Ruihhloin a tihbuai

Ruihhlo hi zawng a huatthlala ngawt mai. “Amah chauh hi sual a ni lo” ti thin mah i la, post-modenist ho ang maiin ‘miin a dam khaw chhuah nân rûk a rûk hian sual a ni lo. A dinhmun a zir zêl a ni’ an tih ang mai a ni. ‘Ruihhlo hi sual a ni lo’ ti thin mah i la, tu tan mah hman dik thei a ni si lo. Sual lo anga kan ngaih hian sualah min hruai lût zêl si a. Sual ni lo hian sualah min hruai luh si chuan thil tha zawng a ni lo.

 

American mi 8 zinga 1 zel hi zu (alcohol) ti thin an ni. National Crime Records Bureau (NCRB) tarlan danin India-ah chuan mipui 11% hi zu in thin an ni. Khawvel pumah chuan 16% hi zu in thin an ni. India-ah chuan 96 minute chhungin mi pakhat zêl zu vanga thi ang kan ni. |henkhat erawh chuan ti thin mah se, ruihhlo angin an ngai lo a, chuvangin ruihlo ti thina chhiar chu an duh kher lo maithei. Amaherawhchu, thenkhatin ruih nan leh thil tha lo tih phah nan an hman chuan a ti thin zawng zawng hi chhiar tel an ngai si.

 

Ruihhlo ngeiawm êm êmna chu a ti thin te tân buaina a thlen mai bâkah a ti ve lote tân buaina a siam tlat hi a ni. Chhungkuaah a ti thin pakhat an awm chuan chhungkaw pum a tibuai thin.

 

Chuvangin ruihhlo vanga buai hi mihring 99% deuh thaw kan nih a rinawm. Hei vang tak hian ruihhlo hi nasa lehzuala kan do a tûl a, a ti thin te chhanchhuah kan tum rualin a ruihhlo hrim hrim pawh hi kan tân a him lo a ni tih hriat nawn fo a tha awm e. Kan chhungkua theuh ruihhlo laka kan him nan i tang sauh sauh ang u.

Read more »

Ka thlah lek lek thin

Luruh hmun kalkawnga rahbi tin kha awlsam takin a rap bîk lo asin. Kraws rit tak puin a tlûkpui a, a thihna tur kraws ngei chu. Kalvari tlâng a panna lamah thi-lo-a-ruangin a tlu a, a nui chhin eih lo. Amaherawhchu, chu kraws chu a thlah duh lo a, rinawm takin a vuan tlat asin. Lungngaihna vâwr tâwpin a tlâkbuak a, a hmaa thil lo thleng tur chu huphurh êm êmin a hmachhawn zâwk si. Chu krawsah ngei chuan khenbehin a awm a, a thlarau a thlah thlengin krawsah chuan khai kanin a awm. Kraws nên khân eng tik lai mahin an inhlat ngai loa, insi rengin a thihchilh zâwk si.

 

Keini kraws put hi zawng a zâng lulai êm a ni! Kan thihna tur kraws kan pu a ni tih inhre loin tam tak hi chu kan hlima kan lâwm thin. Kan kraws put hi vawi eng zât nge kan tlûkpui ve tawh le?

 

Kei zawngin ka thihna tur kraws hi a rit ka ti êm a, kan thlah lek lek thin asin. Mahni thihna tur kraws put chu a dera nuih luih a har a, lemchan tuala ennawm chhuah nên lah khaikhin rual a ni hek lo. Vawi tam ka tlûkpui a, ka hmalama luruh hmun chu huphurh leh hreh takin ka pan hrâm hrâm a ni.

 

Kalvari tlâng panna hi zawng thihna hmun a nih avangin hnung lam hawi mai a va châkawm țhin êm! Chu kraws chu vawi tam tlukpui thin mah ila thlah loin i vuan tlat ang u. Chakna thahrui a thâmral thlengin vuan ila, kraws lêra kan thlarau kan thlah thlengin rinawm takin i vuan ang u. Kraws hi hlim tak leh nuamsa taka put chi a ni lo. A hrehawm a, a huphurhawm asin. Vawi khat kan put tawh chuan thih thlengin rinawm takin kan pu tur a ni.

 

Thisen far zawih zawih kârah rinna mitin hmalam thlîr tlat ila, a hnung kan zui Isua kha thlarau mitin i en tlat ang u. Chu thihna kraws, rit leh țihbaiawm tak chu thlah lek lek thin mah ila, vuan tlat ila, nakinah lallukhum hlu-ah kan la chantir dâwn a ni. Amen!

Read more »

Kan mamawh lo ang

Evi leh Adama kha nupa inhau peih tak, insawisel deuh reng ni ta se. Kaina leh Abela kha inkawm thei miah lo, insual deuh reng ni ta se. Adama te chhungkua kha titi ho ngai lo, mahni room theuha tawm deuh châwt ni ta hlawm se. Hmun khata an awm khawm pawha nui ho dar dar thei lo khawpin hnahthel emaw thingtang emaw kha midang ngaihsak miah loin (tunlai smart phone ang mai hian) khawih mial mial hlawm ta se. Chhungkaw hrehawm tak a ni ngei ang.

Pathianin chhungkua min pe a, he chhungkua hi khawvela kan thil neih hlu ber a ni. Van thlenga kan chhawm tur chu kan chhungkaw memberte hi an ni. A bâk kan neih dang reng reng hi chu engmah kan chhawm dawn lo.

• Chhungkua hi kan ngaih pawimawh ber a ni reng tur a ni.
• Chhungkua hi kan innghahna awm chhun a ni tur a ni.
• Chhungkua hi kan lungngaih leh lawmna kan thlenna hmasa ber tur a ni.
• Chhungkua hi kan seilenna tur a ni.

Chhungkaw tha tak, inkawmngeih tak, inzui deuh reng, titi hoa nui tlang dar dar thei; inngai ngawih ngawih leh inhmangaih tak ni ta vek i la-

▪ Fahrah enkawlna kan mamawh lo ang.
▪ Ngawlvei enkawlna kan mamawh lo ang.
▪ Jail kan mamawh lo ang.
▪ Tar enkawlna kan mamawh lo ang.
▪ Counselling centre kan mamawh lo ang.

Read more »

Rawngbawl chhan

1. Vanram kai tum vanga rawngbawl - Famkim tum reng rengin hun an hmanga an famkim tak tak thei si lo. An rilru a hah thin.

 

2. Mite hmuha rawngbawl - Mite hmuha fel leh tha nih an tum a, nun khingbai takin an awm thin.

 

3. Nihna leh chanvo neih nuam ti chunga rawngbawl - Nihna neih țeuh te hi ropuina emaw an ti a. An nihna chuan a chhandam dawn emaw tih châng an nei fo. An nihna an chapopui thin.

 

4. Sum hmachhuana rawngbawl - Sum an ngah avangin an sum leh pai chu ui hauh loin an pe a. Anmahni erawh an pên chhuak thei ngai lo. Rawngbawl hliah hliahah an inngai.

 

5. Sawisel chunga rawngbawl - An ngaihdan dik riauin an hria a. Thlarau hnathawh fiah si loin kohhran kalphung an sawisel fo.

 

6. Hruaitu chunga lêng nia inngai chunga rawngbawl - Thlarau chang sang bika inngaihna a lian a. Kohhran hruaitute an duh khawp lo a, an sawisel fo thin. An thlarau chan chu hruaitute aia chhah bikin an hria a, an duh khawp lo thei hle.

 

7. Biak ina rawngbawl - Biak ina thuro, hmun danga ui kawlh ang maiin an nung thin. Pathian thu hian an nun chhungril tak tak a khawih che lêm lo.

 

8. Krista rawngbawl - Krista hmangaihnaah an chiang a, vanram leh meidilin an nun a tibuai pha lo. An hmangaih ber Krista tan an nunna zawng zawng an hlan a, an tana tuartu Isua chuan an tan hmun a buatsaihsak ang tih an ringhlel ngai hek lo. Chu chu lungkham berah an neih lo a, palai rinawm nih an tum zawk mai thin. Krista avangin midangte hmangaihna neiin an nung thin.

Read more »

Hruaitu nihna nei lo

Hruaitu chu mi rinawm a nih a ngai a. A taima bawk tur a ni. Pathian lam kawngah phei chuan activities-ah a tel tam tur a ni a, tawngka chauh ni loin a nunin member dangte a hmangaih tur a ni.

 

Nihna hian min khalh kal a, min khalh ngil fo thin. A tha e. Nihna kan neih avang chauh pawha rawngbawlnaa kan pen chhuak a nih pawhin kan chhuah loh ai chuan a tha hrim hrim.

 

Hruaitu dik tak chuan nihna a neih loh pawhin a rawngbawlna a hlamchhiah ngai lo. Chhuanlam a siam ve zut ngai lo. Ngaih pawimawh bîk a nei ngai lo. Rawngbawlna hi intiat vek a ni tih a hria a, a nêlawm bawk thin.

 

Hruaitu tha kan nih theuh theih nan nihna neihah duhtawk mai lo i la, nihna neih loh leh lutuk pawh i tum chuang lo ang u. Lalpan min ruatna hmunah rinawm takin thawk i la, nihna kan neih lohna hmunah hlei hlei i rinawm lehzual ang u.

 

Hruaitu ropui Mosia kha dawhtheihnaa khat a ni a, hmangaihna leh ngilneihnain a thinlung a luah khat reng bawk. A miten an tuar ai chu amah pawhin tuar a huam thin. Chuti ang chuan hruaitu chuan a mite a hmangaih tur a ni a, an chhiatna turah pawh a hliah khuh thin.

Hruaitu ropui ber Isua chu dikna leh huaisenna khat a ni a. Dik nia a hriatah chuan huai takin hma a la thin. A huaisen êm êm a, a inchhiar zau a, thil kalphung a hre êm êm bawk. Ani anga hruaitu tha kan nih theih nan kan khaw hawi kan tihzau a, Pathian thu tak kan hriat zau a pawimawh hle.

Read more »